Co to są runy nordyckie?

  • #runy
  • #runy nordyckie
  • #elder futhark

Runy to litery dawnych ludów germańskich — pismo używane od II wieku n.e., najpierw do rycia imion na grzebieniach, ozdobach i broni, a w epoce wikingów do upamiętniania zmarłych na kamieniach runicznych. Najstarszy alfabet, starszy futhark (Elder Futhark), liczy 24 znaki w trzech grupach po osiem, zwanych aettami.

Określenie „runy nordyckie” jest potoczne: pismo rozwinęło się w całej Germanii, nie tylko w Skandynawii, a wikingowie pisali już młodszym futharkiem z 16 znakami. Runy nie są też słowiańskie — tak zwane „runy słowiańskie” nie mają potwierdzenia w zabytkach. Każda runa oznaczała głoskę i miała nazwę będącą zwykłym słowem, np. „bydło” czy „lód”; nazwy starszego futharku znamy z rekonstrukcji językoznawców.

Mit o Odynie, który wisiał dziewięć nocy na drzewie i „podjął runy”, pochodzi z Hávamál spisanej w XIII wieku. Wróżebne znaczenia run to w większości wynalazek XX wieku (List, Blum, Thorsson). Więcej w artykułach co to są runy i Elder Futhark — 24 runy.