Czy słowiańskie rytuały miłosne są skuteczne?

Nie ma dowodów, że słowiańskie rytuały miłosne — tak jak inne rytuały — wpływają na uczucia konkretnej osoby. Mogą natomiast pomóc tej, która je wykonuje: uporządkować emocje, nazwać, czego szuka, i zmotywować do działania. Taką „skuteczność” psychologia rytuałów opisuje rzetelnie.

Warto też skorygować popularny mit o „tysiącach lat nieprzerwanej tradycji”. Słowianie przed chrystianizacją nie zostawili własnych tekstów religijnych; o ich zwyczajach wiemy z kazań, kronik, archeologii i przede wszystkim z XIX-wiecznej etnografii. To, co dziś nazywamy słowiańską magią miłosną, jest głównie magią ludową, przemieszaną z chrześcijaństwem — z wróżbami andrzejkowymi, wiankami na sobótkę czy lubczykiem „na zgodę w małżeństwie”.

Wiele z tych zwyczajów przetrwało jako zabawa i piękna tradycja, z którą można obchodzić się z szacunkiem: bez wiązania cudzej woli, bez zrywania chronionych roślin i z ostrożnością przy ogniu i wodzie. Więcej w artykułach słowiańskie zaklęcia miłosne, wróżby andrzejkowe i etyka magii miłosnej.