Radiestezja
Radiestezja to rodzina praktyk, w których za pomocą różdżki lub wahadła próbuje się „wyczuć” ukryte rzeczy — wodę, przedmioty albo odpowiedzi na pytania. W kontrolowanych testach nie wykazano jej skuteczności.
- #wróżby
- #radiestezja
- #wahadło
- #efekt ideomotoryczny
Słowo powstało we Francji: od łacińskiego radius („promień”) i greckiego aisthēsis („odczuwanie”). Ukuli je na początku XX wieku francuscy duchowni, abbé Alexis Bouly i abbé Bayard; w użyciu pojawiło się w latach 20. XX wieku. Samo różdżkarstwo jest jednak znacznie starsze — różdżkę do poszukiwania rud metali opisał już Georgius Agricola w 1556 roku.
Narzędzia
- różdżka — rozwidlona gałązka albo dwa metalowe pręty, które mają się poruszać nad szukanym miejscem,
- wahadło — ciężarek na nitce lub łańcuszku, który kołysze się w kierunku oznaczającym „tak” albo „nie”.
W Polsce radiestezja do dziś bywa kojarzona z „szukaniem żył wodnych” przed budową domu.
Wyjaśnienie naukowe
Ruch wahadła i różdżki wyjaśnia efekt ideomotoryczny — drobne, nieświadome ruchy mięśni zgodne z oczekiwaniami osoby trzymającej narzędzie. W podwójnie ślepych testach różdżkarzy, przeprowadzonych m.in. w 1991 roku w Kassel, wyniki nie były lepsze od przypadku.
Wahadło można traktować jako narzędzie refleksji — „podpowiada” to, co już podświadomie myślimy — ale nie jako źródło wiedzy z zewnątrz. Nie należy na jego podstawie podejmować decyzji zdrowotnych ani finansowych.
Kalibrację wahadła i dobre pytania opisuje artykuł wróżby z wahadła, a ocenę naukową wróżb — tekst czy wróżby działają.