Kamień z Kylver
Kamień z Kylver to wapienna płyta grobowa z Gotlandii (ok. 400 n.e.) z najstarszym zachowanym pełnym zapisem 24 run starszego futharku w ustalonej kolejności.
- #runy
- #elder-futhark
- #historia run
Płytę odkryto w 1903 roku podczas prac polowych w gospodarstwie Kylver na szwedzkiej Gotlandii. Dziś znajduje się w Muzeum Historycznym w Sztokholmie.
Co na nim widać
Napis wyryto od spodu płyty, czyli od strony wnętrza grobu — nie był przeznaczony dla żywych. Składa się z:
- pełnego szeregu 24 run starszego futharku, od Fehu do Othala,
- znaku przypominającego choinkę, odczytywanego jako kilka nałożonych run Tiwaz (być może rodzaj bindruny),
- słowa sueus o niejasnym znaczeniu.
Dlaczego jest ważny
Kamień z Kylver potwierdza, że już około 400 roku runy miały ustaloną kolejność. Na późniejszych brakteatach z VI wieku szereg podzielono na trzy aetty, z drobnymi różnicami: Eihwaz i Perthro oraz Othala i Dagaz bywają zamienione miejscami.
Nie wiadomo, po co wyryto alfabet w grobie. Jedni badacze widzą w nim magiczną ochronę zmarłego lub zamknięcie grobu, inni — po prostu ćwiczenie w ryciu. Brak dawnych opisów sprawia, że każda interpretacja pozostaje hipotezą.
Najstarsze zabytki run, od grzebienia z Vimose po Kylver, opisuje przewodnik starszy futhark, a oś czasu pisma runicznego — artykuł co to są runy.