Poematy runiczne
Poematy runiczne to trzy średniowieczne utwory — staroangielski, norweski i islandzki — w których każdej runie poświęcono krótką strofę. Są najważniejszym dawnym źródłem skojarzeń z nazwami run.
- #runy
- #elder-futhark
- #historia run
Poematy nie są podręcznikami wróżenia. To utwory dydaktyczne, prawdopodobnie służące do zapamiętania kolejności i nazw run, pełne zagadkowych obrazów z życia codziennego i mitologii.
Trzy poematy
- staroangielski — 29 strof; rękopis spłonął w pożarze biblioteki Cottona w 1731 roku, a tekst znamy z odpisu George’a Hickesa z 1705 roku,
- norweski — 16 dwuwierszy, zachowany w XVII-wiecznej kopii rękopisu z XIII wieku,
- islandzki — 16 strof, najstarszy rękopis pochodzi z około 1500 roku.
Poematy norweski i islandzki opisują 16 run młodszego futharku. Brakuje w nich ośmiu run starszego szeregu: Gebo, Wunjo, Eihwaz, Perthro, Ehwaz, Ingwaz, Dagaz i Othala. Dla tych run jedynym średniowiecznym tekstem jest poemat staroangielski.
Jak z nich korzystać
Strofy dają obrazy, a nie gotowe formuły. Na przykład o pierwszej runie Fehu poemat staroangielski mówi, że bogactwo jest pociechą, ale trzeba się nim hojnie dzielić, a norweski — że rodzi spory między krewnymi. Współczesne znaczenia wróżebne w dużej mierze są rozwinięciem takich skojarzeń, dopisanym w XX wieku.
Fragmenty poematów dla kolejnych run przytacza przewodnik starszy futhark, a ich miejsce w historii run omawia artykuł co to są runy.